व्यंकटनाथ महाराज ब्रह्मांडामध्ये रोजच भ्रमण करीत असत. योगी, अंतर्ज्ञानी, वैद्य, ज्योतिषी आणि सिद्ध पुरुष अशी त्यांची ओळख सर्वत्र होती. बसल्या ठिकाणाहून ते सूक्ष्म किंवा सदेह कुठेही जाऊ शकत असत. भूत, वर्तमान, भविष्य — सर्व त्यांच्या ज्ञानात होते.
ते रोज अन्हिकाच्या वेळी, तसेच इच्छेनुसार, ब्रह्मांडात फेरफटका मारून येत असत. ज्या पंथकार्यासाठी त्यांना ब्रह्मांडात बदल करायचा असेल, ते घटना घडण्यापूर्वीच बदल घडवून आणत असत.
ही सर्व वर्णने अतिशयोक्ती नाहीत; त्यांच्या शेकडो शिष्यांनी अशी अनुभूती प्रत्यक्ष घेतली आहे.
—
मी एकदा अहमदनगरला व्यावसायिक कामानिमित्त गेलो होतो. काम पूर्ण करून रात्री लवकर निजलो—पहाटेची गाडी पकडून अकोल्याला परत जाण्याचा विचार होता.
रात्री सुमारे पहाटे ४ वाजता, झोपेत असतानाच अचानक माझा पलंग जोराने भिंतीला आपटू लागला. मी दचकून जागा झालो.
त्या एक-दोन सेकंद आधी मला स्पष्ट जाणवले—
महाराज समोर उभे आहेत आणि ठाम आवाजात मला सांगत आहेत — > “बाळ, आम्ही येथेच आहोत. तू येथेच थांब.”
इतक्यातच पलंग पुन्हा वेगाने आपटू लागला. संपूर्ण खोली हलू लागली. छत तुटू लागले व माती पलंगाच्या शेजारी साचू लागली.
पूर्ण अंधार होता. दिवे गेले होते.
मला प्रखर जाणवू लागले—
“इमारत कोसळणार आहे. > आपण आत दबून मरणार आहोत.”
वाचण्याचा एकच मार्ग दिसत होता— तिसऱ्या मजल्यावरून गॅलरीतून उडी मारणे.
मी बूट घालण्यासाठी पाय जमिनीवर ठेवले तेव्हा जाणवले— हा कोयनेचा मोठा भूकंप होता.
माझ्यासमोर निवड होती— उडी मारून जीव वाचवायचा, की गुरुंवर विसंबून राहायचे.
मी गॅलरीत उभा राहून उडी मारू पाहत होतो, तेवढ्यात—
पुन्हा महाराज समोर स्पष्ट दिसले. > “बाळ, आम्ही येथेच आहोत. तू येथेच थांब.”
त्यांचा आवाज इतका स्पष्ट होता की माझे हात-पाय थांबले.
उडी न मारता मी परत पलंगावर येऊन बसलो.
—
इमारत डोलत होती. छतावरून माती पडत होती. कधीही कोसळेल असे निश्चित वाटत होते.
पण मी महाराजांच्या आज्ञेवर ठाम राहिलो.
थोड्याच वेळात — इमारत डोलणे थांबले. माती पडणे बंद झाले. सगळे स्थिर झाले.
मी खाली उतरलो — बाहेर आलो — तर आजूबाजूच्या अनेक इमारती पडल्या होत्या.
मी राहत असलेली — जुनी असतानाही — पडली नाही.
हे केवळ गुरुकृपेचे सामर्थ्य होते.
—
काही दिवसांनी त्यांच्या दर्शनाला गेलो, तेव्हा महाराज म्हणाले—
“का रे बाळा, तिसऱ्या मजल्यावरून उडी मारली असतीस तर राहिला असतास काय? > आम्ही तुला सांगत होतो की— येथेच थांब!”
त्यांच्या शब्दांचे गांभीर्य मला तेव्हा प्रकर्षाने जाणवले.
गुरू-शिष्य भौगोलिकदृष्ट्या दूर असले तरी हृदयाने जुळले असतील तर अंतर अप्रासंगिक होतं.
गुरू हृदयात असतात, नाद-योगाने जोडलेले असतात. त्यांचं मार्गदर्शन क्षणात पोहोचतं.
—
या प्रसंगाने मला समजले—
* गुरूंची आज्ञा म्हणजे जीवनरक्षण. * श्रद्धा असेल तर मृत्यूही दूर सारला जाऊ शकतो. * सूक्ष्मदेहातून गुरु सर्वत्र उपस्थित असतात.
आज मी ८५ वर्षांचा आहे. मी उभा आहे, श्वास घेत आहे, लिहू शकतो आहे — हे सर्व त्यांनी मला त्या दिवशी वाचवले म्हणून.
गुरूंचे कार्य आजही सुरू आहे. त्यासाठीच त्यांनी मला वेळोवेळी घडवले.