जिथे भक्तीच्या स्पर्शाने वृक्षही 'सजीव' होतो! अध्यात्म आणि विज्ञानाच्या पलीकडे जिथे एक विलक्षण अनुभूती येते, ते ठिकाण म्हणजे नाथशक्तीपीठ. याच पीठाच्या पवित्र अंगणात एक असा चमत्कार उभा आहे, जो केवळ डोळ्यांनी पाहायचा नसून मनापासून अनुभवायचा आहे. तो चमत्कार म्हणजे 'नागाश्वत्थ' वृक्ष!
हा वृक्ष केवळ उगवलेला नाही, तर तो 'स्वयंभू' आहे. निसर्गाचे नियम या वृक्षासमोर नतमस्तक झाले आहेत असे वाटते. आपण सर्वांनी आजवर अनेक पिंपळाचे वृक्ष पाहिले असतील, पण हा वृक्ष काही निराळाच आहे. पिंपळाच्या वृक्षाला कधीही पारंब्या नसतात, हा निसर्गाचा नियम आहे. परंतु, या नागाश्वत्थाला पारंब्या आहेत, जणू काही आकाशातून दैवी ऊर्जा या भूमीकडे झिरपत आहे. सर्वात विलोभनीय आहेत या वृक्षाची पाने. ही पाने सामान्य पिंपळासारखी समतल नाहीत; तर पानांच्या शेंड्याकडे पाहिल्यावर आपल्याला नागाच्या फण्याचा स्पष्ट आभास होतो. हे रूप पाहून साक्षात शेषशायी विष्णूच्या उपस्थितीची जाणीव होते. निसर्गाचे हे रूप आपल्याला सांगते की, “मी तुमच्या सोबत आहे, वेगवेगळ्या रूपात!”
जेव्हा एखादा सिद्ध पुरुष निसर्गाची सेवा करतो, तेव्हा त्याचे परिणाम अलौकिक असतात. पूजनीय नरेंद्रनाथ महाराज दररोज या वृक्षाचा अभिषेक करतात आणि शास्त्रोक्त पूजा करतात. ही केवळ एक कर्मकांड नाही, तर ते एका भक्ताचे आपल्या आराध्याशी असलेले नाते आहे. या सातत्यपूर्ण पूजेचा आणि महाराजांच्या तपाचा परिणाम असा झाला आहे की, ज्या दिशेने महाराज पूजेला बसतात, त्याच बाजूच्या खोडावर समर्थ रामदास स्वामींची आकृती हळूहळू उमटू लागली आहे. लाकडाच्या त्या राकट खोडावर समर्थांचे रूप आकार घेणे, हा भक्तीच्या पराकाष्ठेचा विजय आहे. हे पाहून मन भरून येते की, जर तुमची भक्ती निर्मळ असेल, तर वृक्षही तुम्हाला प्रतिसादात्मक साद देतात.
वेदांमध्ये पिंपळ वृक्षाला अनन्यसाधारण महत्त्व दिले आहे. “मूले ब्रह्मा, त्वचि विष्णु, शाखायां महेश्वरः” अर्थात, ज्याच्या मुळात ब्रह्मा, खोडात विष्णू आणि फांद्यांमध्ये शिव वास करतात, असा हा पिंपळ! सर्व देव-देवतांचा निवास असलेल्या या वृक्षाखाली बसल्यावर मनातील सर्व काळज्या मिटून जातात आणि एक प्रकारचे 'पॉझिटिव्ह' वलय आपल्याला वेढून घेते.
नाथशक्तीपीठातील हा नागाश्वत्थ आपल्याला शिकवतो की, जीवनात कितीही संकटे आली तरी ईश्वरावरील विश्वास ढळू देऊ नका. जर एका वृक्षावर संतांची आकृती प्रकट होऊ शकते, तर तुमच्या आयुष्यातील कठीण प्रसंगातही ईश्वर नक्कीच मार्ग दाखवेल. गरज आहे ती फक्त नरेंद्रनाथ महाराजांसारखी निस्सीम भक्ती आणि संयम ठेवण्याची. हा वृक्ष म्हणजे केवळ लाकूड आणि पाने नव्हे, तर ते या कलियुगातील जिवंत शक्तीपीठ आहे. या वृक्षाच्या दर्शनाने आणि स्पर्शाने अनेक व्याधी आणि मानसिक क्लेश दूर होतात, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे.