गुरु शिष्य संबंध

*एका शिष्याने पाठवलेला संदेश व त्या अनुषंगाने सद्गुरूंचे मार्गदर्शन* साधारणतः जनसमुदायाचे अनुकरण करत चालणारा माणूस त्या जनसमुदायाच्या पुढे जाऊन स्वतःचे वेगळे विश्व निर्माण करू शकत नाही. असा मनुष्य तो जनसमुदाय जिथे पोहचेल तिथपर्यंतच पोहोचू शकतो. मात्र जे लोक जनसमुदायाने घेतलेला मार्ग सोडून वेगळा मार्ग अनुसरतात, ते अशा ठिकाणी पोहोचू शकतात जेथे आजपर्यंत कोणीच पोहोचले नसेल. आणि मग जनसमुदाय अशा द्रष्ट्या माणसाच्या पदचिन्हांवर चालू लागतो. ध्येयापर्यंत पोहोचण्यासाठी घातलेल्या वहाणांपेक्षा टाकलेल्या पावलांची दिशा आणि केलेल्या प्रयत्नांची दिशा अधिक महत्त्वाची असते.

कोणत्याही स्थितीत गुरु आपल्या कार्याला किंवा कर्तव्याला विसरू शकत नाही. गुरु कधीही आपल्या अनुयायांना दुर्लक्षित करू शकत नाही. सद्गुरूंना त्यांच्या अनुयायांचा व त्यांचा मार्ग अनुसरणार्‍यांचा नेहमीच ध्यास असतो. गुरुतत्त्व असे असते की ज्या क्षणी शिष्याचा अंतरीचा ध्यास, ओढ किंवा प्रार्थना जागृत होते त्या क्षणी गुरु सदैव प्रतिसाद देतात. शिष्याने किती अंतर पार केले आहे यापेक्षा, तो कोणत्या दिशेने चालत आहे हे गुरु पाहतात. म्हणूनच गुरु–शिष्य नाता हा साधा मानवी संबंध नसून, तो आत्मिक प्रगतीचा पाया आहे.