दत्त भगवान देव आणि गुरु

दत्तात्रेय हे अद्वैत वेदांताचे प्रतिपादक, योगी, गुरु आणि देव स्वरूप मानले जातात. त्यांचे तीन मस्तक हे ब्रह्मा-विष्णू-महेश यांच्या संयुक्त शक्तीचे प्रतीक आहे. दत्तमहाराजांना भारतातील अनेक भागांत:

  • गुरूंचा गुरु,
  • ज्ञानाचा दाता,
  • साधकांचा संरक्षक,

म्हणून मानले जाते.

दत्त हे गुरु का?

  • त्यांनी २४ गुरूंची शिकवण स्वीकारली—निसर्गातील प्रत्येक गोष्ट शिक्षक असू शकते हे त्यांनी दाखवले.
  • त्यांच्या जीवनातून वैराग्य, करुणा आणि समत्व बुद्धीचा संदेश मिळतो.
  • त्यांच्या उपदेशात कर्मयोग, भक्तीयोग आणि ज्ञानयोग यांचा सुंदर संगम दिसतो.

दत्ताचे मंदिर बांधण्याचे महत्त्व

दत्तमंदिर म्हणजे:

  • साधनेची जागा
  • संयम, शांतता आणि ज्ञानाचा मार्ग
  • गावातील लोकांसाठी सामूहिक शक्तिस्थान
  • विपरीत काळात आशेचा दीप
  • दत्तमंदिर बांधणे म्हणजे फक्त दगड-चुन्याचे बांधकाम नाही;
  • ते अध्यात्मिक एकत्व आणि समाजाच्या बळकटीचे केंद्र बनते.

अकोल्यातील अध्यात्मिक परंपरा – आजही जिवंत

आज ११८ वर्षांनंतरही जुने शहरातील दत्त मंदिर:

  • नित्य पूजेतून,
  • दत्तजयंती सोहळ्यांतून,
  • सामूहिक भजन-कीर्तनांतून,
  • आणि भक्तांच्या अनुभवांमधून

अखंड जिवंत आहे.

धार्मिक परंपरा टिकवण्याचे बडेजाव नसून, क्षणाक्षणाला लोकांच्या जीवनात प्रकाश आणणारी शक्ती आजही येथे अनुभवता येते.