सूर्याच्या सहाय्याने व्यक्तीचा शोध
पंचमहाभूतांच्या पांचही घटकांच्या माध्यमातून संपर्क साधण्याची किमया नाथपंथा मध्ये अगदी सामान्य आहे. सूर्यनारायणाच्या कृपेने घडलेली घटना लक्षात घ्या. गुरु नावाचा एक इंजिनियर पुण्याच्या एका खाजगी ऑफिस मध्ये काम करीत होता त्या ऑफिसच्या मालकाने शक्तिपिठाच्या विविध योजनांचा लाभ घेतलेला होता त्यामुळे नाथशक्तिपीठातून जीवनातील त्रासदायक योग जाऊन भाग्याचा उदय झाल्याचे तसेच जीवनातील त्रासदायक घटनांचे निराकरण होऊन जीवन सुखद झाल्याची अनुभूती त्यांनी घेतली होती. त्यामुळे त्यांनी आपला सहकारी गुरु इंजिनीयर याला त्याच्या वैयक्तिक समस्यांसाठी नरेंद्रनाथांच्या दर्शनाला पाठवले होते.
गुरुची पार्श्वभूमी आणि तुटलेले संबंध
गुरु याचा विवाह पाच सहा वर्षांपूर्वी झाला होता त्याचे आई-वडील दूरच्या गावाला राहत होते आहे आणि त्याच सासरही त्याच गावाला होतं. लग्न झाल्यानंतर काही कौटुंबिक समस्यांमुळे तो आपलं गाव सोडून पुण्याला नोकरीला लागला होता आणि तेथेच स्थायिक झाला होता. गाव सोडल्यानंतर त्याचा आई-वडिलांशी, सासरच्या लोकांशी किंवा बायकोशी कोणताही संबंध राहिला नव्हता. कोणत्याही प्रकारचं कम्युनिकेशन नव्हतं. बऱ्याच कालावधीनंतर केव्हातरी गुरूने सर्वांशी संबंध साधून माहिती घेण्याचा प्रयत्न केला परंतु प्रयत्नांती त्याला कळले की त्याचे आई-वडील सासू सासरे गुरु पत्नी त्या गावाला नसून कुठेतरी दुसरीकडेच निघून गेले आहेत. या सर्व नातलगांचे आणि गुरुचे संबंध अजिबात चांगले राहिले नव्हते विवाह झाल्यावर केवळ पंधरा दिवसातच ही घटना घडल्यामुळे त्याला त्याच्या सर्वच स्मृती पुसट होत चालल्या होत्या.
गुरु म्हणाला की आता आपला कोणाशी संबंध राहिला नाही पत्नीला देखील विवाह मोडल्याचं त्याने स्पष्ट केलं होतं. त्याला आता पहिल्या पत्नीपासून डायव्होर्स घेऊन पुन्हा विवाह करण्याचा मानस होता परंतु डायव्होर्स होईपर्यंत कायद्याने दुसरे लग्न करता येत नाही असे वकिलाने सांगितल्यामुळे तो शोध घेत होता. अनेक प्रयत्न करूनही कोणाचाच पत्ता लागत नव्हता.
नरेंद्रनाथांकडे मदतीसाठी धाव
गुरु मोठ्या अपेक्षेने नरेंद्रनाथांकडे आला व सर्व व्यथा सांगितली. त्याने सांगितले की “काहीही झाले तरी माझी आणि माझ्या पत्नीची भेट करून द्या.” नरेंद्रनाथांनी सर्व माहिती घेतली आणि विचारले “तुला संसार सुरू करायचा आहे की फक्त भेट घ्यायची आहे?” त्यावर गुरु म्हणाला की मला कोणत्याही परिस्थितीत त्या पत्नीबरोबर संसार करायचा नाही व कोणत्याही नातलगांशी संबंध ठेवायचा नाही आहे. या परिस्थितीत संपर्क साधणे अशक्यप्राय होते. कोणताही व्यावहारिक मार्ग नव्हता. केवळ चमत्कारच आवश्यक होता.
सूर्यदेवाला केलेली प्रार्थना — कार्यपद्धती
नरेंद्रनाथांनी सांगितले की १५ दिवसांत तुझी आणि तिची भेट तुझ्याच ऑफिसमध्ये घडवून आणीन. गुरु म्हणाला भेट ही अशक्य आहे, कारण तिचा एकही संपर्क क्रमांक उपलब्ध नव्हता. त्यावर नरेंद्रनाथांनी सांगितले की मला तिच्याशी बोलण्याची गरज नाही, तुम्ही दोघे चर्चा करा. नरेंद्रनाथांनी त्याला एक मंत्र दिला आणि सकाळ-संध्याकाळ सूर्याला वंदन करण्यास सांगितले. भेट होईपर्यंत हे चालू ठेवणे आवश्यक होते. यानंतर नरेंद्रनाथांनी सूर्यदेवाला प्रार्थना केली की जिथे कुठे गुरुची पत्नी असेल, तिथे सूर्यकिरणे जाऊन तिला विचार देऊन सांगावेत की ती पंधरा दिवसात पुण्याच्या ऑफिसमध्ये जाऊन गुरूला भेटावी. सूर्यकिरणे ब्रह्मांडात सर्वत्र पोहोचतात, त्यांना कोणतीही जागा अगम्य नाही. सूर्य हा जगताचा आत्मा आहे; त्यामुळे घडणाऱ्या सर्व गोष्टींचे ज्ञान सूर्याला असते. नाथपंथाच्या परंपरेनुसार पंचमहाभूतांमधून संपर्क साधणे शक्य आहे.
चमत्कार — पंधराव्या दिवशी प्रत्यक्ष भेट
नरेंद्रनाथांनी सांगितलेल्या दिवशी, पंधराव्या दिवशी, गुरु ऑफिसमध्ये होता आणि अचानक त्याच्या समोर त्याची पत्नी प्रत्यक्ष उभी राहिली. तो एवढा हादरला की स्वतःला चिमटे काढले, तिचा हात धरून पाहिले—ती प्रत्यक्ष होती. गुरूने तिच्यासमोरच नरेंद्रनाथांना फोन लावून सांगितले की “ती प्रत्यक्ष माझ्यासमोर उभी आहे. आता मी काय करू?” त्यावर नरेंद्रनाथ म्हणाले, “तुम्ही दोघे बोला, निर्णय तुम्ही स्वतः घ्या.” गुरु दीर्घकाळ गोंधळलेल्या अवस्थेत होता. नंतर दोघांची चर्चा झाली आणि त्यांनी त्यांचा मार्ग स्वयं ठरवला. नरेंद्रनाथांनी त्यांच्या कोणत्याही निर्णयात भाग घेतला नाही.
पंचमहाभूतांचे सामर्थ्य — सूर्यतत्त्वाचे कार्य
नाथपंथ पंचमहाभूतांवर प्रभुत्व ठेवतो. पृथ्वी, आप, तेज, वायु, आकाश या पाचही तत्त्वांद्वारे कार्य साध्य होते. जसे भूमीच्या माध्यमातून संपर्क साधता येतो तसेच सूर्याच्या माध्यमातूनही कार्य साधता येते. सूर्यकिरणे इच्छित स्थळी पोहोचून कार्य करतात. नाथपंथावर अनेक अपप्रचार झाले की तो जादूटोणाचा, भुतपिशाचांचा पंथ आहे. पण सत्य हे की नाथपंथ हा जीवांच्या उद्धारार्थ, कल्याणार्थ आणि प्रारब्धाशी टक्कर देणारा पवित्र पंथ आहे. सर्व तऱ्हेच्या शक्ती पंथाच्या आधीन आहेत. पंथाचे स्वामी स्वतः भगवान दत्तात्रेय आहेत. म्हणूनच गुरुचरित्राचा अखंड झरा भगवान दत्तात्रेयच चालवित आहेत. हे समजून घेणे आवश्यक आहे.