अन्नदानाचं महत्त्व

नाथपंथामध्ये प्रत्येक नाथांनी अन्नदानाचे अत्यंत महत्त्व अधोरेखित केले आहे. तसेच तीर्थाटनाचेही विशेष महत्त्व सांगितले आहे. *गुरुचरित्रात* भगवान दत्तात्रेयांनी “समाराधना” नावाखाली अन्नदानाचे गौरवपूर्ण स्थान वर्णन केले आहे.

तीर्थस्थानी जाऊन यात्रा करावी, अशी प्रेरणा गुरुचरित्रातून स्पष्टपणे मिळते. आजही नाथपंथामध्ये अन्नदान व तीर्थयात्रा नियमितपणे आचरणात आहेत. स्वतः नाथमहाराज अन्नदान व तीर्थयात्रा करून या परंपरेला चालना देतात.

अन्नदानात सर्व प्रकारच्या लोकांनी — गरीब, श्रीमंत, ज्ञानी, अज्ञानी — प्रसादाचा लाभ घ्यावा, असा आशय आहे. अन्नदानातून सर्वांना समान आनंद आणि कृपेचा अनुभव मिळतो.

तीर्थाटनातून साधकाच्या चित्तवृत्ती व प्रवृत्तीत सकारात्मक बदल करून त्याच्या आध्यात्मिक प्रवासाला गती मिळते.

म्हणूनच सांगितले जाते की — “गुरूंबरोबर तीर्थयात्रा करावी, गुरूंच्या कृपेने आणि प्रसादाने झेपेल तेवढे अन्नदान करत राहावे.” हा संदेश त्यांच्या जीवनातून आणि प्रकाशनांतून आम्हाला स्पष्टपणे दिसतो.

गोमुख येथे आम्ही गेलो होतो. तीर्थक्षेत्राच्या पवित्र वातावरणात अन्नदान करताना आलेली अनुभूती, मनातील समाधान आणि चित्तशुद्धीची जाणीव अत्यंत दिव्य होती. तीर्थक्षेत्रांचे माहात्म्य आणि अन्नदानाची कृपासंपन्न परंपरा प्रत्यक्ष अनुभवताना नाथपंथीय शिकवणीचे सत्यत्व किती महान आहे हे पुन्हा जाणवले.