पुरोहिताचे आचरण आणि कर्माचे फळ

भारतीय संस्कृतीत 'यज्ञ-याग-मंत्र' या उपचारांना अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. मात्र, अनेकदा समाजात असा प्रश्न विचारला जातो की, पूजा सांगणारा ब्राह्मण जर स्वतः कर्म, उपासना किंवा दानधर्माचे पालन करत नसेल, तर त्याचे काय परिणाम होतात? शास्त्र आणि परंपरेनुसार, अशा परिस्थितीत यजमानाचे दोष पुरोहिताकडे संक्रमित होऊन त्याच्या पिढ्यांचे आध्यात्मिक अध:पतन होण्याची भीती असते.

शास्त्राप्रमाणे, पुरोहित हा केवळ मंत्र म्हणणारा प्रतिनिधी नसून तो यजमान आणि ईश्वर यांच्यातील एक दुवा असतो. ब्राम्हणाचे बळ हे त्याच्या 'क्षमेत' आणि 'तपात' असते. जर एखादा पुरोहित स्वतःची नित्य उपासना (संध्या, जप, तप) करत नसेल, तर त्याच्याकडे यजमानाने दिलेल्या 'दाना'सोबत येणारे 'दोष' पचवण्याचे सामर्थ्य राहत नाही.

मनुस्मृतीचा असे म्हटले आहे की, *“यस्तर्केणानुसंधते स धर्मं वेद नेतरः”*—म्हणजेच जो तर्क आणि शास्त्राच्या आधाराने धर्माचे मर्म जाणतो, तोच खरा धर्म जाणतो. जर पुरोहिताचे स्वतःचे आचरण शुद्ध नसेल, तर त्याच्याद्वारे केल्या जाणाऱ्या कर्मातून अपेक्षित 'फलप्राप्ती' होत नाही आणि उलट यजमानाचे प्राक्तनातील दोष त्या पुरोहिताच्या जीवात्म्यावर संस्काररूपाने उमटतात.

मानवी जीवनावर 'पूर्वसंचिताचा' आणि 'प्राक्तनाचा' मोठा प्रभाव असतो. जेव्हा यजमान पुरोहिताला दान देतो, तेव्हा तो स्वतःच्या कर्मातील काही भाग (दोष किंवा पुण्य) अर्पण करत असतो. जर पुरोहित आध्यात्मिकदृष्ट्या सक्षम नसेल, तर हे दोष त्याच्या कुटुंबाच्या आणि पुढील पिढ्यांच्या 'वंशपरंपरागत दोषांत' (Lineage defects) भर टाकतात, ज्यामुळे कुटुंबाची आयुर्मर्यादा घटणे किंवा व्याधी निर्माण होणे असे प्रकार घडू लागतात.

भगवान श्रीकृष्णांनी गीतेत म्हटले आहे, “स्वकर्मणा तमभ्यचर्य सिद्धीं विंदति मानवः”. म्हणजेच, प्रत्येक व्यक्तीने स्वतःच्या वाट्याला आलेले कर्म (पुरोहितासाठी उपासना आणि तप) निष्ठेने केले तरच त्याला सिद्धी प्राप्त होते.

कोणतेही आध्यात्मिक कर्म हे केवळ शब्द नसून ते 'नादब्रह्म' असते. वेद मंत्रांच्या अर्थापेक्षा त्यांच्या 'नादाला' आणि 'विशिष्ट उच्चाराला' जास्त महत्त्व आहे.

• सिद्धता आणि परंपरा: शास्त्रोक्त शिक्षण घेतलेल्या व्यक्तीकडे गुरुपरंपरेची 'सिद्धता' असते, ज्यामुळे मंत्रांचा परिणाम यजमानावर त्वरित होतो.
• अचूकता: चुकीच्या पद्धतीने केलेले कर्म किंवा मंत्रोच्चार अपेक्षित फळ देण्याऐवजी 'अकार्यक्षम' ठरतात.
• अदृश्य शक्तींचे नियंत्रण: केवळ सद्गुरूच पंचमहाभूते आणि नऊ ग्रहांच्या सूक्ष्म लहरींचे नियंत्रण करून 'भाग्याचे पुनरुज्जीवन' करू शकतो.

अकोला येथील नाथशक्तीपीठ हे अशा शुद्ध आणि पारंपारिक वैदिक संस्कारांचे प्रमुख केंद्र आहे.

• नाथशक्तीपीठाची भूमिका: हे पीठ अखंड नाथ परंपरेशी जोडलेले असून येथे होणारे 'अनुष्ठान-हवन' कार्य हे गुरुपरंपरेच्या सिद्धतेवर आधारित असते. नाथशक्तिपीठ येथे केवळ पूजा होत नाही, तर यजमानाच्या जन्मपत्रिकेचा अभ्यास करून त्याच्या 'पूर्वसंचितातील' दोष दूर करण्यासाठी विशिष्ट वैदिक उपचार केले जातात.
• समाजाला होणारा फायदा:
  1. समस्यांचे निवारण: घरगुती कलह, आर्थिक अडचणी, नोकरीतील त्रास आणि आरोग्याच्या व्याधींवर खात्रीशीर वैदिक तोडगे मिळतात.
  2. मानसिक शांती: विज्ञानाची जोड देऊन अध्यात्माद्वारे मानवी मनाला स्थिर आणि कार्यक्षम केले जाते.
  3. संस्कृतीचे रक्षण: प्राचीन गुरुकुल पद्धती आणि यज्ञ संस्कृतीचे पुनरुज्जीवन करून चारित्र्यसंपन्न समाज घडवण्याचे कार्य हे पीठ करत आहे.

थोडक्यात सांगायचे तर: पुरोहिताचे शुद्ध आचरण आणि शास्त्रोक्त वेदविद्येचा आधार घेतल्याशिवाय कोणतेही कर्म यजमानाला सुखी करू शकत नाही. नाथशक्तीपीठ हीच शुद्धता जपून समाजाला दु:खमुक्त करण्याचे महान कार्य करत आहे.